SD Islam Hidayatullah 02

Terwujudnya Generasi “GOLD”, Menuju Insan Khoiru Ummah

Artikel Cermin

Duo Bandel yang Tidak (Boleh) Bandel

ByTeguh Gw

Aug 17, 2022 ##Creative Writing, ##the Art of Writing, ##Writing Skill

Bandel dalam bahasa Indonesia (menurut KBBI) punya dua arti: (1) [a] melawan kata atau nasihat orang; tidak mau menurut atau mendengar kata orang; kepala batu: dasar anak-anak itu –, tidak suka diperintah; kalau murid-murid itu tetap –, gurunya terpaksa bertindak tegas; (2) [a] tidak mudah rusak; awet: mobil tersebut terkenal memiliki mesin yang — ki (https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/bandel)

Sedangkan dalam bahasa Jawa (menurut Baoesastra Djawa), kata bandel juga memiliki dua arti:

bandêl kn. 1 ora cingèng, ora gêmbèng; 2 êngg. manuk dianggo jontrot.
(Sumber: Poerwadarminta, W.J.S. 1939. Baoesastra Djawa. Batavia: J.B. Wolters, diakses dari laman https://budiarto.id/bausastra/q/bandêl)

Kata bandel (Baoesastra, arti 1) punya kedekatan makna dengan bandel (KBBI, arti 2). Dalam percakapan sehari-hari, kita pun sering memakai kata bandel untuk arti “tidak cengeng”. Kalimat berikut ini contohnya.

Dia wanita bandel. Kematian suaminya tidak melemahkan semangat hidupnya.

Untuk memudahkan pemahaman, bandel yang berkonotasi negatif (KBBI, arti 1) pada tulisan ini selanjutnya ditulis dengan huruf tegak (biasa): bandel. Sementara, bandel yang berkonotasi positif (Baoesastra, arti 1) ditulis dengan huruf miring: bandel. Maka, judul tulisan ini semestinya tertulis “Duo Bandel yang Tidak (Boleh) Bandel”.

***

Dua orang kecil
dalam nada malu-malu
kirim pesan WA
sore itu

Ini dari kami berdua
naskah tulisan yang belum sempurna
sebab itu kami meminta
tulisan kami berdua ini
dikoreksi

(diadaptasi dari puisi Taufiq Ismail, “Karangan Bunga”,
dengan mempertahankan guru gatra, guru lagu, dan guru wilangan)

Dua berkas tulisan masuk mengiringi pesan itu. Cuplikan kedua naskah itu tampak seperti foto di atas. Itu penampakan setelah dicoret-coret oleh si penerima kiriman naskah. Jumlah dan kekerapan target koreksi pada tulisan mereka mengindikasikan keduanya benar-benar pemula.

Ketika dilamar untuk menjadi korektor, saya langsung menyampaikan syarat: dokumen akan saya PDF-kan dan di situ saya bubuhkan corat-coret (KBBI tidak memuat kata corat-coret; apakah bahasa Indonesia tidak mengenal dwilingga salin swara?). Kedua calon cantrik menyetujui. Maka, jadilah saya coretor (tukang coret), bukan corrector.

Saya tidak tahu—dan tidak mau tahu—bagaimana perasaan mereka ketika membuka tulisan mereka berubah menjadi penuh coretan. Yang saya tahu, mereka lalu mengirimkan revisiannya masing-masing. Tidak hanya itu, mereka masing-masing bahkan juga mengirimkan karya kedua. Dapat ditafsirkan, corat-coret saya tidak membuat mereka kapok. Mereka berani “berdarah-darah”.

Tulisan kedua mendapat perlakuan yang sama: dikonversi ke PDF, dicoret-coret, lalu dikirim balik. Reaksi mereka juga sama: merevisi tulisan lalu mengirimkan revisiannya, plus karya ketiga. Siklus demikian itu berlangsung setiap pekan. Hingga hari ini masing-masing sudah menghasilkan 23 keping tulisan.

Revisi yang mereka lakukan tidak selalu sekali jadi. Kadang satu naskah harus terkirim bolak-balik antara saya dan penulisnya. Dalam catatan saya, beberapa naskah mengalami revisi empat kali. Itu perevisian yang paling banyak. Mereka berhenti merevisi tulisan ketika sudah mendapat stempel “APPROVED”. Adakalanya tulisan draf ke-1 langsung berstempel “APPROVED”. Jika tinggal menyisakan kesalahan ejaan, hasil revisinya tidak perlu dikirim lagi. Saya percaya, mereka cukup cerdas untuk mengoreksi sendiri berdasarkan coretan yang saya bubuhkan pada bagian yang mengalami salah ejaan itu.

Sekarang jam terbang mereka sudah lumayan. Dapat ditebak, coretan yang mereka terima semakin sedikit. Oh, tidak! Mereka harus naik kelas. Kesalahan pada aspek bahasa, lebih-lebih ejaan, memang sudah relatif minim. Kalaupun masih kadang-kadang muncul, itu hanya akibat tipo saja.

Boleh dikata, kedua-duanya sudah (bagi saya: baru) terampil menuliskan ide. Kalau saya memasang standar rendah, mereka sudah layak untuk dilepas. Namun, sejak awal saya menetapkan standar tinggi. Mereka mesti mencapai tingkat tulisan “enak dibaca”. Sementara ini, mereka baru sampai pada level terampil menulis “yang perlu”.

Untuk cakap meramu dan menghidangkan tulisan yang enak dibaca dan perlu, mereka dituntut lebih bandel. Ibarat kapak, sejauh ini mereka baru diasah dengan ungkal. Batu padas itu cukup untuk memulihkan mata kapak yang sedikit gempil atau bengkok setelah menebang pohon berkayu lunak. Ketajaman kapak hasil asahan ungkal juga sudah memadai untuk menebang pohon serupa. Namun, karena hendak menebang pohon yang lebih keras, kapak pun harus diasah dengan alat yang gesekannya lebih ganas seperti gerinda yang berputar kencang.

Demi melayani ke-bandel-an mereka, saya curi “gerinda” milik TEMPO. Bersyukur, saya sempat mencicipi kelezatan membaca feature yang “enak dibaca dan perlu” tipikal TEMPO, sebelum diberedel penguasa masa lalu. Kini, setelah TEMPO kembali hidup, saya belum pernah membacanya lagi. Saya tetap rindu pada TEMPO. Hanya saja, kerinduan itu tidak cukup untuk diobati dengan kembali membaca TEMPO asli. Saya justru ingin melampiaskan kerinduan itu pada produk tiruannya: koleksi feature berasa TEMPO, karya duo cantrik bandel itu.

Saya bermimpi, pada waktunya nanti TEMPO akan menjelma pada tulisan-tulisan dua orang kecil—badan mereka memang kurus kecil—yang cukup bandel menghadapi hajaran saya itu. Syaratnya cukup ringan bagi mereka: istikamah dalam ke-bandel-an, tak perlu tergoda untuk menyaingi kebandelan sang coretor.

Jika kelak tayang di media institusi mereka—situs web ini, misalnya—insyaallah, tulisan-tulisan itu akan menjadi alat branding yang ampuh. Storynomics, kata Robert McKee.

Tabik.

(Disadur dari https://kang-gw.blogspot.com/2022/08/duo-yang-tidak-boleh-bandel.html)

Bagikan:

By Teguh Gw

Pekerja serabutan yang ingin bisa terus belajar dan belajar terus bisa

Artikel Serupa

Artikel Cermin

Badge Nama

Jun 6, 2026 Dwi Jayanti
Artikel Cermin

Benih-Benih Kebaikan

May 19, 2026 Eva Yulia Wahyu
Artikel Cermin

Pembuka Hari

May 16, 2026 Dwi Jayanti
2,557 thoughts on “Duo Bandel yang Tidak (Boleh) Bandel”

  2. По запросу ресторан каре заходите на наш интернет сайт. На сайте возможно посмотреть наше меню, оформить заказ, забронировать столик или позвонить нам. Контактный номер телефона +7(3412)223-225 или оформляйте заказ прямо на сайте. В разделе «доставка готовых блюд» будет доступно наше полное меню. Обратите своё внимание на оформление блюда при заказе, это результат большого опыта повара. Приготовление также у нас нестандартное, поэтому можете не сомневаться перед заказом на особенный вечер.

  6. Paris hosted the Summer time Olympics two occasions in the
    1900s, once in 1900 and once more in 1924. After many bids to the IOC, town was finally chosen in 2017 to host the 2024 Summer time Games.
    When is the last time the town hosted the games?
    Leonardo da Vinci’s Mona Lisa could also be a staple of the Louvre, however his other well-known painting The Last Supper hangs in his homeland of Italy.
    Don’t be concerned though, because the Louvre nonetheless has
    loads of items that rank amongst probably the most iconic works of art ever made, together with The marriage at Cana, which hangs immediately
    across from the Mona Lisa herself. Constructed within the late ’70s, Le Centre Pompidou houses a library and fashionable art museum.
    What’s so placing about the looks of Le Centre Pompidou?
    Be sure to deliver an enough quantity of dining utensils for the friends which are appropriate for various meals gadgets, and
    an excess reserve of those tools needs to be put in place;
    because it can be renewed and replaced when needed,
    with the should be nicely outfitted in order that it is clean and shiny.

    Sometimes I just must take a few deep breaths to loosen up
    and assume clearly once more.

  9. Имея в виду заказ в ресторане доставка заходите на наш интернет ресурс. На сайте возможно посмотреть наше меню, оформить заказ, забронировать столик или позвонить нам. Контактный телефон +7(3412)223-225 или делайте заказ сразу на сайте. В разделе «доставка готовых блюд» откроется наше гастрономическое меню. Обратите своё внимание на оформление блюда при заказе, это результат большого опыта повара. Приготовление также у нас нестандартное, поэтому можете не сомневаться перед заказом на особенный вечер.

  14. Making and following a treasure map is one other
    group recreation that is positive to please. This is a
    great group recreation that is best performed in a big yard
    or discipline with a lot of bushes and bushes to hide behind.
    In 2016, Billboard’s Maria Sherman named
    Camp Rock Lovato’s greatest film up to now,
    describing it as “something of a coming of age tale, one not only about believing in yourself, however accepting yourself”.
    Include the number of paces (footsteps) from place
    to position, similar to from an oak tree to massive rock to gate to
    treasure. Step 4: Put a big X on the map the place you hid the treasure.

    As a substitute, you’ll use a large spoon and a bowl of water.
    The rooms are fully furnished and have a tv, non-public bathroom,
    washing machine and dryer available for visitors to use. The important thing distinction is the transmission and engine are
    modified barely for better sturdiness in excessive idling and excessive speed environments because the
    SSV is designed for police use. Microsoft
    provided info that its new JavaScript engine makes use
    of useless code elimination optimization for sooner performance, which included
    a small section of code in the SunSpider test as dead code.
    There’s a responsibility to disclose documents or data
    which might be “straight relevant” to the problems.

  15. In some instances, this even involves setting dikes farther
    again from the water. This definitely makes a protracted
    walk or a long wait at the bus stop much easier in your again.
    They installed fiber-optic and digital sensors in dike structures to report adjustments again to a central monitoring station.
    Better monitoring systems: In addition to commanding extra stringent,
    centralized management and upkeep of their dikes, the Dutch also use automated surveillance programs to regulate how
    their levees are holding up.

  16. If the individual suits in the company tradition, he does not have to place an effort to carry out the corporate tradition, but when he doesn’t
    slot in he would put a lot effort to perform the company culture till he gets tired and leaves.
    It appeared to do nicely at first, but after
    funds ran out and it was clear the corporate was failing, Proler abandoned him.
    Having no signed settlement with Barnum, Heath later accepted a
    better provide with buyers calling themselves the brand new York Museum Firm.
    When he heard Scudder’s Museum was up on the market,
    Barnum knew it was the proper alternative. So whereas Barnum advertised a live competition between rivals, behind the
    scenes, Barnum, Vivalla and Roberts collaborated to
    stage the performance. He was so assured in Vivalla’s superior talent, however, that
    he provided a free performance to a theater and assisted Vivalla onstage
    himself. Other than providing easy to use system, NexTravel additionally give free software program for
    small enterprise. However he still felt the call
    of the leisure business. Toshali Sands Puri is properly equipped with all the trendy amenities in your leisure and business excursions.

  18. You should be in a bunch of like minded folks to discover your limits and get pleasure from this exercise.
    In accordance with the Bureau of Labor Statistics,
    the proportion of individuals age 65-74 which can be still within the workforce has increased from 17.2 percent in 1994 to 26.2 p.c in 2014.
    Whereas some of that is little question driven by monetary necessity,
    most of the people on this age group who are working actually take pleasure in it.
    Whereas roughly 80 p.c of braces-wearers are children and
    teens, increasingly more adults are consulting orthodontists
    with the hope of bettering their smiles. American Association of Orthodontists
    (AAO). In the early 1900s, orthodontists typically used 14- to
    18-karat gold for dental wires, bands, clasps and ligatures,
    as well as in brackets that wrapped around the entire tooth.

    The term “sensible braces” has additionally been used to explain braces
    know-how designed by scientists on the University of Freiburg
    in Germany, which features an embedded system on every particular person brace to measure and calculate the forces utilized in all instructions on each tooth.
    The term “smart braces” usually refers to self-ligating or
    speed braces, that are braces which can be
    held in place with out using bands or ties.

  19. Voltron’s a cool enough robot, however what different mechanized warrior would you need in your nook?
    It is obvious that to entertain your company and to serve them, it
    is best to have sufficient dinner plates, forks and spoons.
    • Deep Tissue- One among the best and soothing physique massage which have
    the capability to remove tension and tightness within the
    muscles and is extraordinarily helpful for
    chronic pains. These sites are blessed with adorable beauty consisting of island, reefs, rain drive and sandy
    coastlines and regarded as one of the wonderful places to visit during
    holidays which act as rejuvenating spots. The
    launchers are about the dimensions of a tractor-trailer rig.

    If you’re the sort who enjoys a glass (or extra) of grape
    during your travel, this is a good souvenir to carry again house and display.

    Which one issues more to you: sound, graphics, story or weapons?
    Buick stretched its ‘forty two tooling by means of the 1949 Special, then got here again with
    a model-new Particular for 1950. (One yr can make
    an enormous distinction in the automotive business.) Exotic
    customs did not return; they merely weren’t needed.
    I want to make new buddies.

  21. Разработка проекта перепланировки — ключевой этап для успешного преобразования вашего пространства. Наша компания предоставляет профессиональные услуги по проектированию, учитывая все ваши пожелания и требования. Современные решения и индивидуальный подход гарантируют результат, который превзойдет ваши ожидания.

    Обратившись к нам за разработка проекта перепланировки, вы получите не только качественное выполнение работ, но и полное сопровождение на всех этапах. Наши специалисты работают оперативно и ответственно, что позволяет реализовать самые смелые идеи без лишних хлопот и задержек.

  22. Дома под ключ в Ижевске нк18.рф

    Обращайтесь к нам за дом из монолитного бетона на любом этапе строительства. У Вас уже имеется загородный участок? Отлично, дом мы построим. Выявим все нюансы, предоставим рекомендации от специалистов по планировке. Участка нет? Мы предоставим Вам много различных вариантов, которые подойдут конкретно под Ваш спрос.

  23. Интересуетесь, сколько стоит стоимость согласования перепланировки? Приготовьтесь к увлекательному путешествию в мир цен и тарифов! Кто бы мог подумать, что простое передвижение стен может стоить столько нервов и денег?

    Мы готовы сделать этот процесс не просто понятным, но и захватывающим. Каждый шаг на пути к получению всех нужных разрешений станет для вас настоящим открытием. Окунитесь в мир согласований с нами и узнайте, за что именно вы платите!

  24. Безопасность данных с резидентскими прокси, для чего это нужно.
    Получите доступ к контенту из других стран с резидентскими прокси, и наслаждайтесь контентом.
    Оптимизируйте работу сети благодаря резидентским прокси, в чем преимущество.
    Защитите свои учетные данные и личную информацию с резидентскими прокси, и не беспокойтесь о своей безопасности.
    Защитите свою личную жизнь и данные с резидентскими прокси, и оставайтесь незамеченными.
    Скачивайте файлы анонимно через резидентские прокси, и не опасайтесь за свою приватность.
    прокси резидентные https://rezidentnie-proksi.ru/ .

  25. Обеспечьте конфиденциальность с резидентскими прокси, предлагаем этим инструментом.
    Какие преимущества у резидентских прокси?, узнайте подробностями.
    Советы по выбору резидентского прокси, советы для пользователей.
    Зачем нужны резидентские прокси?, ознакомьтесь с возможностями.
    В чем преимущество безопасности резидентских прокси?, обзор функций безопасности.
    Какие риски может предотвратить резидентский прокси?, рассмотрим важные аспекты.
    Как резидентский прокси помогает повысить эффективность?, проанализируем основные плюсы.
    Как быстрее работать в сети с резидентским прокси?, практические советы для оптимизации работы.
    Почему резидентский прокси стоит использовать для парсинга, обзор возможностей для парсеров.
    Секреты анонимности с резидентским прокси, практические шаги к безопасности онлайн.
    Секреты эффективной работы в соцсетях с резидентским прокси, подробный обзор функционала.
    Зачем арендовать резидентские прокси и какие бонусы?, рассмотрим лучшие варианты.
    Способы защиты от DDoS с помощью резидентского прокси, подробно изучим меры безопасности.
    Какие преимущества привлекают пользователей к резидентским прокси?, проанализируем основные факторы.
    Какие прокси лучше: резидентские или дата-центры?, советы для выбора.
    резидентский прокси https://rezidentnieproksi.ru/ .

Leave a Reply

Scan the code